Bez względu zatem na to, czy przyjmiemy, że relacja pomiędzy człowiekiem a kulturą jest relacją symbiotyczną, czy pasożytniczą, należy przyjąć do wiadomości, że kultura nie musi kroczyć „ku wyższemu”, a jej ścieżki prowadzą czasem na manowce. Może je stanowić na przykład zanik wcześniejszych zdolności i wyposażeń człowieka, również tych, które doprowadziły kiedyś do najściślejszego związku ze środowiskiem kulturowym. Siła tego związku sprawia, że od długiego już czasu nie uzyskujemy informacji o środowisku zewnętrznym (nie konkurujemy już przecież z innymi gatunkami zwierzęcymi lub innymi grupami hominidów o przetrwanie i zasoby); selekcja zewnątrzgatunkowa przestała działać. Nie istnieje również, a przynajmniej na razie nic o tym nie wiemy, zewnętrzna konkurencja dla kultury ludzkiej. W wyniku działań globalizacyjnych zdaje się też dobiegać kresu konkurencja wewnątrzkulturowa - lokalne warianty kultur rozpuszczają się, upodabniają, zlewając w jedną, mondialną kulturę wysoko wyspecjalizowanego Homo sapiens s. W tym ewolucyjnym procesie, przez wielu postrzeganym jako postępowy, tkwi pewien ukryty paradoks – człowiek, bez którego kultura najpewniej by nie powstała, który z jej pomocą zdominował całe środowisko naturalne, aby mu służyło, udomowił sam siebie, całkowicie uzależniając się od swego symbionta, stał się the Pet swej kultury, jej ulubionym futrzakiem, który leżąc na kanapie cywilizacji nie potrafi już odżywiać się samodzielnie. Dotyczy to także „odżywiania” przekarmionego, rozleniwionego umysłu, popadającego w bezczynność, nie łaknącego już nawet chleba, tylko igrzysk.